euroregion Nisa


Historia gminy

Początki osadnictwa na środkowym Poizerzu i w Czeskim Raju są ściśle związane z  osadnictwem rolników młodszej epoki kamienia, którzy przywędrowali tu w szóstym tysiącleciu przed naszą erą. W tym czasie w życiu człowieka prehistorycznego doszło do zasadniczego przełomu. Z łowcy-zbieracza odwiedzającego nasze rejony w starszej i środkowej epoce kamienia (młody paleolit i mezolit, np. jaskinia Klamorna) stał się stosunkowo osiadłym rolnikiem, który zaczął w zasadniczy sposób zmieniać okoliczny krajobraz. Z nowym ludem pojawiły się nowe techniki produkcji oraz nowe przedmioty, a przede wszystkim ceramika, którą wykonywano zarówno z delikatnej, dokładnie wypłukiwanej gliny (tzw. ceramika stołowa), jak i z gliny z domieszką odchudzającą lub piaskiem (ceramika użytkowa). Kolejnym ważnym odkryciem jest szlifowanie kamienia. Surowiec do produkcji szlifowanych siekier i ciosów pochodzi z przedgórza Karkonoszy i Gór Izerskich.

Karczując dęby i wiązy prehistoryczny rolnik przygotowywał nowe pola, na których później uprawiał pszenicę, proso, jęczmień, groch i soczewicę. Rolnicy z neolitu przybywali na nasze tereny w kilku falach ze środkowych Czech pod prąd Izery, przynosząc ze swojej starej ojczyzny w Azji Przedniej (tzw. obszar żyznego półksiężyca) i Bałkanów wiedzę o uprawie zbóż i hodowli bydła. Impulsem do założenia osady była każdorazowo obecność źródła wody – potoku lub rzeki. W naszym regionie we wszystkich okresach prehistorii i średniowiecza życiodajną rzeką była zawsze Izera i jej liczne dopływy. W młodszej epoce kamienia znajdowało się tu  wiele osad (Nudvojovice, Podolí, Přepeře, Svijanský Újezd, Svijany i inne). Jedną z  nich było także neolityczne osiedle w Pěnčínie.

Zdobycie wiedzy nt. najstarszego osadnictwa w Pěnčínie i okolicach umożliwiły badania archeologiczne rozległego osiedla kultury ceramiki kreskowanej, prowadzone w 1901 roku przez profesora J.V. Šimáka, Karla Buchtelę (późniejszego dyrektora Państwowego Instytutu Archeologii) oraz kierującego zespołem nauczyciela K. Hrdinę. Osiedle znajdowało się w rejonie „U kříže“ przy drodze prowadzącej do Turnova. W 1906 roku zbadano także neolityczne obiekty osiedlowe odkryte na polu za stodołą pana Bičíka. Osadnictwo pěnčínskiej osady ma swoje początki w młodszej fazie kultury ceramiki wstęgowej rytej (ceramika ozdobiona rytymi liniami jeszcze przed wypaleniem w piecu mielerzowym), najliczniejszy inwentarz znaleziskowy pochodzi z okresu kultury ceramiki kreskowanej (ceramika zdobiona nakłuciami za pomocą ostrej drewnianej lub kościanej miotełki). Znalezione przedmioty (ceramika, szlifowane i łupane narzędzia) znajdują się w zbiorach archeologicznych w muzeum w Turnovie. Wyjątkowe znaleziska szlifowanych kamiennych narzędzi, odkryte podczas orki jesienią 1941 roku, pochodzą z do dziś niezidentyfikowanego pola pana Glasra (pole na północny zachód od wsi – między Vitanovicami a Pěnčínem).

Z badań prowadzonych przez Hrdinę w Pěnčínie pochodzą również kawałki ceramiki, które można chronologicznie przyporządkować środkowemu lub młodszemu eneolitowi, niektóre znaleziska można datować aż na początek starszej epoki brązu. Prawdopodobnie było to już osiedle. Niestety, nie zachowały się bardziej szczegółowe informacje na temat znalezisk, nie można więc ściśle ustalić jego położenia.  

Z osady Kamenec pochodzą pojedyncze odłamki kamiennych szlifowanych narzędzi, które chronologicznie należą do późnej epoki kamienia. Znaleziska są zgromadzone  w muzeum w Turnovie.

W prehistorii nasz region najliczniej zasiedlał lud pól popielnicowych (młodsza i późna epoka brązu, starsza i młodsza epoka żelaza, ok. XIII III w. p.n.e.). W najstarszym okresie pól popielnicowych Poizerze zasiedlił lud kultury łużyckiej (1200-900 p.n.e.). Potem nastąpił rozwój kultury śląsko-platěnickiej (900-400 p.n.e.), której kontynuacją na naszym terenie jest tzw. kultura typu turnovskiego (200-100 p.n.e.). Ten zespół kultury został nazwany na podstawie rozległych cmentarzysk ciałopalnych (groby urnowe i jamowe). Zmarłemu na stosie układano dary (biżuterię, naczynia z jedzeniem i piciem i in.), z którymi był on spopielony.
 


Więcej tu: http://www.pencin-obec.cz/historie-obce/